در واحدهای تصفیه آب غشایی نظیر اسمز معکوس از ممبران (Membrane) به عنوان قلب سیستم تصفیه یاد می شود. این ممبران ها برای تصفیه آب شور و آب دریا، و نیز بازیابی پساب های صنعتی و شهری استفاده می شوند. امروزه شرکت های متعددی این المان ها را تولید و به بازار جهانی عرضه می کنند. ولی نوع ممبران مورد استفاده در فرایند تصفیه بر کیفیت محصول نهایی تاثیر بسیار زیادی دارد. در این مطلب در مورد انواع ممبران اسمز معکوس، محدودیت های آن و طول عمر این ماژول ها بحث می کنیم.

شرکت های تولید کننده ممبران اسمز معکوس

تا چند سال پیش تکنولوژی ساخت ممبران در انحصار چند کشور خاص شامل آمریکا، آلمان و ژاپن بود. ولی امروزه کشورهای دیگری به این تکنولوژی دست یافته اند و یا امتیاز آن را خریداری کرده اند.

شرکت DOW (ایالات متحده آمریکا)

شرکت DOW در زمینه های مختلفی فعالیت می کند که یکی از فعالیت‌های آن تولید ممبران اسمز معکوس برای تصفیه آب در همه ابعاد خانگی و صنعتی است. این شرکت ماژول های غشایی خود را با نام تجاری FilmTec به بازار عرضه می‌کند. امروزه کیفیت بسیار بالای ممبران اسمز معکوس FilmTec در تصفیه آب، آن‌ها را به محبوب‌ترین فیلترهای ممبران RO در دنیا تبدیل کرده است.

شرکت Toray (ژاپن)

فعالیت اصلی این شرکت طراحی سیستم های تصفیه آب و تولید ممبران است. شرکت Toray در سراسر دنیا دفتر نمایندگی دارد که یکی از آن ها در خاورمیانه قرار دارد.

شرکت Koch (آمریکا)

این شرکت آمریکایی طیف وسیعی از غشاهای (UF، MF، RO، NF) و سیستم های مختلف را برای استفاده در تصفیه آب آشامیدنی، فاضلاب صنعتی و شهری، صنایع لبنی، و … به بازار عرضه می‌کند. همچنین، راه حل هایی برای صنایع مختلف از جمله مواد غذایی، خودرو، صنایع نساجی، صنایع دارویی و زیستی و … با استفاده از فرایندهای غشایی ارائه می دهد.

آیا عملیات پیش تصفیه برای اسمز معکوس لازم است ؟
>

شرکت CSM (کره جنوبی)

این شرکت ممبران های خود را تحت لیسانس شرکت FilmTec آمریکا ولی با برند خود به بازار عرضه می کند.

انواع ممبران اسمز معکوس

ممبران های اسمز معکوس بر اساس ظرفیت سیستم تصفیه آب، در ابعاد مختلفی به بازار عرضه می شوند. این ماژول ها را می‌توان در قطر ۵/۲، ۴ و ۸ تهیه کرد. ماژول‌های ۴ و ۸ اینچ برای مصارف صنعتی هستند، و ماژول های ۵/۲ اینچ بیشتر در سیستم های تصفیه آب خانگی بکار برده می شوند.

ماژول اسپایرال ممبران اسمز معکوس
ماژول اسپایرال ممبران اسمز معکوس در اندازه های مختلف

همچنین، ماژول های اسمز معکوس بر اساس آب خوراکی که قرار است تصفیه شود، در انواع مختلفی عرضه می شوند. ماژول های SW برای تصفیه آب دریا مناسب هستند و ماژول های BW برای آب های شور.

محدودیت‌های عملیاتی ممبران RO

هر ماژول غشایی بسته به نوع و شرکت سازنده دارای محدودیت‌ها عملیاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد. این محدودیت ها را می توان از کاتالوگ همراه ماژول یا وبسایت شرکت سازنده مشاهده کرد. ولی یک سری محدودیت های عمومی وجود دارد که برای تمام ممبران ها صادق است. در ادامه به چند مورد اشاره می کنیم:

محدودیت pH و دما

المان های ممبرین می توانند در محدوده pH بین ۲ تا ۱۲ بخوبی کار کنند. دما یکی دیگر از پارامترهای فرآیندی است که بر عملکرد و کیفیت فیلتراسیون ممبران تاثیر گذار است. حداکثر دمای مجاز آب ورودی به ممبران تا ۴۵ درجه سانتی گراد است.

کلر (هیپوکلریت)

تزریق کلر درون آب یکی از عملیات‌های پیش تصفیه اسمز معکوس است که برای جلوگیری از گرفتگی بیولوژیکی ممبران، استفاده می‌شود. لایه انتخابگر ممبران اسمز معکوس معمولا از جنس پلی آمید ساخته شده است و این لایه، که وظیفه اصلی حذف مواد و آلودگی‌ها را از آب انجام می دهد، در در برابر حضور کلر آسیب پذیر است. حد مجاز کلر آزاد برای ممبران کمتر از ۰/۱  میلی گرم در لیتر می باشد، و بیشتر از این مقدار می‌تواند لایه پلی آمیدی غشا را تخریب کرده و عملکرد آن را با مشکلات جدی مواجه کند.

آیا تمام سیستم‌های اسمز معکوس به شستشوی شیمیایی نیاز دارند؟
>

طول عمر ممبران اسمز معکوس چقدر است؟

به طور معمول، انتظار می رود ممبران RO حداقل ۲ سال عمر مفید داشته باشد. ولی عوامل زیادی بر طول عمر ماژول اسمز معکوس تاثیر گذار هستند. یکی از مهمترین عامل ها کیفیت آب خوراک است. برای جلوگیری از آسیب به ممبران و افزایش طول عمر آن، همیشه قبل از ورود آب خوراک به سیستم RO از پیش تصفیه های مختلفی استفاده می شود.

افزایش طول عمر فیلتر ممبران RO از طریق کاهش فولینگ یا گرفتگی

تمام ماژول های اسمز معکوس در طول زمان استفاده به مرور عملکرد خود را از دست می دهند. فولینگ (Fouling) یا گرفتگی اصلی ترین دلیل کاهش عملکرد غشا است. اگر چه استفاده از پیش تصفیه RO می‌تواند تا حد زیادی این گرفتگی ها را کاهش دهد، ولی فولینگ در تمام فرآیندهای غشایی امری اجتناب ناپذیر است. مواد جامد معلق، میکروارگانیسم ها و دیگر ذرات روی سطح غشای RO ایجاد رسوب می‌کنند و باعث فولینگ می‌شوند. تمیز کردن ممبران RO بصورت دوره ای یکی دیگر از راه کارهای کم هزینه است، که اگر به طور منظم انجام شود می تواند باعث افزایش هر چه بیشتر طول عمر ممبران شود.

1 دیدگاه برای “انواع ممبران اسمز معکوس – محدویت ها و طول عمر ماژول

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *